Powstał projekt ustawy o zakazie dyskryminacji ze względu na płeć, rasę, orientację seksualną

TEMAT DNIA KRAJ 08.03.2008- Polska the times

Kobiety mają mieć lepiej

W MĘSKIM ZAWODZIE OD LAT Kapitan Katarzyna Grzegorczyk-Wysocka w lubelskiej straży pożarnej szkoli młodszych strażaków. Fot. JB

Ochrona kobiet przed molestowaniem, dostęp do wszystkich zawodów, towarów, usług, organizacji i związków bez względu na płeć, wiek czy pochodzenie etniczne. I co najmniej 3 tys. zł kary za złamanie przepisów. Takie założenia zawiera projekt ustawy przygotowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. 

Nowe przepisy mają dostosować polskie prawodawstwo do unijnych dyrektyw. Dotychczas, poza konstytucją, regulacje o równouprawnieniu zawiera tylko kodeks pracy.

Projekt MPiPS zakazuje dyskryminacji ze względu na rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, wyznanie, niepełnosprawność, wiek, światopogląd czy orientację seksualną. W szczególności kładzie się w nim nacisk na równouprawnienie ze względu na płeć. – W Polsce to właśnie kobiety najbardziej dotyka problem dyskryminacji, zwłaszcza na rynku pracy – uważa prof. Zbigniew Hołda z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

Ustawa ma więc m.in. chronić przed molestowaniem nie tylko w pracy, ale też w szkołach, na uczelniach i ulicach. Poza tym w komunikacji miejskiej. – Dostajemy dużo skarg od pań, które były molestowane np. przez współpasażerów w autobusach. Podobne sygnały mamy od studentek nękanych przez wykładowców – mówi Urszula Nowakowska, dyrektor Centrum Praw Kobiet.

Ustawa wprowadza też zasadę równego dostępu do usług i towarów. O co chodzi? – Mój sztandarowy przykład pochodzi z zakładu fryzjerskiego. Dlaczego kobiety płacą tam więcej, nawet jeśli, podobnie jak mężczyźni, mają krótkie włosy? – zastanawia się Nowakowska.

Nowe przepisy mają też gwarantować wszystkim równy dostęp do zawodów. Pracodawca nie będzie mógł zatem w składanej ofercie życzyć sobie np. tylko osoby młodej albo mężczyzny. Firmy będą też musiały zagwarantować wszystkim pracującym na podobnych stanowiskach, takie samo wynagrodzenie.

Te ostatnie zapisy za zbędne uważa Dariusz Jodłowski, prezes Związku Prywatnych Pracodawców Lubelszczyzny „Lewiatan”. – Jestem zdania, że powinno być jak najmniej odgórnych regulacji w tej dziedzinie. Równość mamy przecież zapisaną w konstytucji – twierdzi Jodłowski. – Poszukuję teraz do mojej firmy dwóch pracowników i chcę, żeby to były kobiety. Wiem po prostu, że się lepiej sprawdzają na danym stanowisku. Są przecież zawody, których specyfika sprawia, że lepiej pracują w nich osoby konkretnej płci – dodaje prezes ZPPL.

Tę argumentację odrzuca Nowakowska. – Takie spojrzenie wynika z kulturowych uwarunkowań, przyzwyczajeń. A to nie może powodować, że kobieta lub mężczyzna ma zamkniętą drogę do wybranej pracy. Każdy musi mieć w tej kwestii rzeczywisty wybór, który nie będzie zdeterminowany płcią – podkreśla szefowa CPK.

Projekt MPiPS zakłada też, że osoba, która stwierdzi, że jej prawa są łamane, będzie mogła dochodzić swoich roszczeń w postępowaniu cywilnym. Najniższa kara za naruszenie przepisów o równym traktowaniu wyniesie 3 tys. zł.

Przedstawiciele organizacji działających na rzecz równouprawnienia i praw człowieka podkreślają, że ustawa, nawet po uchwaleniu, istnieć będzie tylko na papierze. Prawdziwym problemem może być jej wdrożenie. – Kluczem do sukcesu będzie rozpropagowanie ustawy i uświadomienie ludziom, jakie mają prawa. To zadanie dla rządu. Muszą się włączyć także organizacje, które będą świadczyć pomoc np. prawną – uważa Urszula Nowakowska.

– Skuteczne działania są potrzebne, bo w naszym kraju nie ma równouprawnienia. Najlepszym dowodem może być fakt, że Polska do tej pory nie ratyfikowała 12 protokołu do Europejskiej konwencji praw człowieka, który zawiera ogólny zakaz dyskryminacji – podkreśla prof. Zbigniew Hołda.